Sp.a loopt in zeven sloten tegelijk

Het glipte in de berichtgeving wat door de mazen van het net, maar bij de verkiezingen van 25 mei 2014 haalde sp.a zowel op federaal, regionaal als Europees niveau haar slechtste resultaat ooit. Van de federale meerderheidspartijen in Vlaanderen verloor ze het zwaarst. Het is wachten op politicologisch onderzoek om te ontdekken aan wie sp.a kiezers verloor, en waarom, maar in deze bijdrage doen we een eerste poging tot analyse. We stellen dat sp.a in zeven sloten tegelijk loopt. 

 

SLOOT 1: ANGST VERSUS HOOP 

Hoog- en laagopgeleiden 

De klassieke breuklijnen in Vlaanderen zijn gekend: de sociaaleconomische, de levensbeschouwelijke en de communautaire. CVP slaagde er lange tijd in zich op levensbeschouwelijk vlak te profileren en bij de andere breuklijnen aan beide kanten te appelleren. Vandaag slaagt N-VA er in de sociaaleconomische breuklijn te koppelen aan die van het streven naar Vlaamse zelfstandigheid. Het is geen eenvoudige context voor sp.a om zich te profileren. Daarnaast speelt echter nog een andere breuklijn de sociaaldemocratie parten: die tussen hoog- en laagopgeleiden. De wereld verandert razendsnel en dat wordt door beide groepen anders beleefd: hoogopgeleiden zien in onzekerheid kansen, laagopgeleiden gevaar. Deze breuklijn is niet nieuw – Mark Elchardus sprak er al in 1994 over in Samenleving en politiek – maar ze is nog dominanter geworden dan twintig jaar geleden. 

Ze doet vooral sociaaldemocraten pijn. Sp.a is (net als CD&V eigenlijk) erfgenaam van een big tent organisatie die binnen de zuil hoog- en laagopgeleiden probeerde te verbinden. Die bindingsopdracht wordt steeds moeilijker. Het brengt sp.a in een onhoudbare spagaat. Langs twee kanten verliest ze aan politieke concurrenten: Open VLD en Groen halen kiezers binnen die ‘goesting’ hebben in de toekomst. N-VA, en in minder mate PVDA+, is er voor diegenen die er schrik van hebben. 

We leven in onzekere tijden: op economisch vlak staan onze jobs onder druk; op sociaal vlak zijn we een superdiverse, minder homogene samenleving geworden. Het zorgt voor een parfum van angst dat alles aantast. Het is een voor Links hoogst ongunstige context: “Socialisme is georganiseerde begeerte, conservatisme georganiseerde angst”, luidt een gezegde. Dit klimaat ondermijnt het vertrouwen waarop onze welvaartsstaat is gefundeerd. Gebruik maken van sociale voorzieningen wordt steeds meer gezien in termen van persoonlijk falen. Iemands status wordt afgemeten aan de mate waarin hij economische voor- of tegenspoed kent. Dat maakt mensen bang. Bang om zelf af te glijden naar zulke economische precaire situatie. Bang voor de sociale repercussies die dat onvermijdelijk heeft. 

Onze welvaartsstaat, blok per blok opgebouwd, heeft twee zwakke plekken die het zo weer in elkaar kunnen doen storten: krimpende groei en immigratie. In de Europese Unie van vandaag werken beiden op elkaar in. Nu de buikriem wordt aangehaald en groepen mensen van elders hier op zoek gaan naar een betere toekomst, bespeelt Rechts op meesterlijke wijze het individualisme en het egoïsme. Dan wordt de ‘hardwerkende Vlaming’ bedreigd door twee vijanden: het profitariaat, de uitvreters van de sociale zekerheid (werklozen, steunzoekers) enerzijds en de politieke partijen (PS) die hen beschermen anderzijds. Rechts krijgt het beter verkocht dat de Vlaming het slecht heeft omdat armen alles nemen, dan Links dat rijken alles nemen. 

 

– See more at: http://www.sampol.be/samenleving-en-politiek/zoeken-in-sampol/1737#sthash.POluxyxw.IPTLvVop.dpuf

Source: www.sampol.be

Sp.a kan enkel nog verkiezingen winnen als het een defensieve aan een offensieve boodschap verbindt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s