Wat is er nog goed aan vakbonden?

Vakbonden staan historisch voor een bepaald mensbeeld: dat van een volledige en veelzijdige mens, die via arbeid zijn of haar vrijheid verdient en zich daardoor als burger en als compleet mens kan ontplooien. Vakbonden staan, kortom, voor het principe van menselijke waardigheid: wanneer arbeid in z’n verschillende vormen – en die houden ookwerkloosheid in – de waardigheid van de mens aantast, dan komt de vakbond in opstand. De mens is immers geen verlengstuk van de machine, geen lastdier, en ook geen “menselijke grondstof” (een vertaling van het Engelse human resources). 

Dat mensbeeld staat volkomen haaks op het mensbeeld dat vandaag door de EU wordt uitgedragen – een mens lijkt maar waarde te hebben wanneer hij een door private ondernemers betaalde baan heeft – en dat in eigen land ook door de georganiseerde ondernemers wordt uitgedragen. Die laatsten worden daarin steeds meer gevolgd door de overheden; in het domein van het onderwijs is dit neoliberale mensbeeld al helemaal doorgedrongen, en ook alles wat welzijn en sociale zekerheid betreft is al doortrokken van dit beeld. Het is van groot belang te beseffen dat vakbonden dit mensbeeld bestrijden, en dat dit geen detail is. Achter dat beeld gaan immers wij allemaal schuil; dit gaat niet over abstracte mensen maar over U en ik, en over onze kinderen. 

 

Ten tweede, vakbonden zien arbeid als een collectief gegeven, waarin rechten en plichten collectief worden bepaald. Waarom? Omdat in het veld van arbeid de macht volkomen ongelijk verdeeld is. Een individuele werknemer heeft geen enkele hefboom van macht tegenover de ondernemer; hij of zij is dan ook overgeleverd aan de willekeur van deze laatste. Enkel wanneer zwakke mensen zich groeperen, en zo in staat zijn een heel bedrijf of sector te raken bij conflicten, heeft de werknemer een mate van macht. Het beginsel van solidariteit dient dit doel: solidariteit is het enige middel dat de werknemers tot een echte tegenmacht kan maken.

Ook dit principe staat op de helling in een tijd van 360 graden evaluaties, persoonlijke ontwikkelingsplannen, individuele variabele loonafspraken, flexwerk en zo meer. Mensen lijken het zogenaamde “maatwerk” op de arbeidsmarkt zeer te smaken, want zij “krijgen” voordelen die collectief nooit gegund zouden worden. Vele vakbonds-bashers behoren tot deze categorie. Jammer genoeg vindt men een groeiend aantal van hen enkele jaren later terug aan de deuren van de vakbondskantoren, wanneer ze die individueel bedongen baan-met-bonus kwijt geraakt zijn. 

 

Is die tegenmacht nodig? Ja, want dit is het derde punt dat we moeten aanhalen. De vakbonden maken al vele decennia lang duidelijk dat “de economie” niet beperkt is tot de bedrijven maar heel de samenleving omvat, en dat “groei” niet enkel over bedrijfswinsten gaat maar over de welvaart van de hele samenleving. Als de balans naar een zijde overhelt, dan is de economie ziek, want dan zorgen hogere bedrijfswinsten voor verarming in de samenleving. Dat is zowel onrechtvaardig als economisch nefast. Zelfs het IMF is het daarmee nu eens.

Die balans helt wel degelijk over naar een kant. We zijn eraan gewoon geraakt dat we “de economie” zien als een los staand iets, dat zich niets gelegen laat aan de wetten van de democratische samenleving. Kijk naar Griekenland voor voorbeelden. We zijn ook gewend geraakt aan een begrip “groei” dat enkel staat voor opverende grafieken voor aandeelhouders, terwijl diezelfde “groei” duizenden arbeidsplaatsen kost en de arbeidsvoorwaarden van vele anderen aantast. Wat “groeit” er dan eigenlijk? En wie poogt ons wijs te maken dat we erop vooruit gaan wanneer we met z’n allen verarmen? Wiens Euro wordt hier eigenlijk gered? 

 

Er is dus nu, meer dan ooit, behoefte aan vakbonden die de drie bovenstaande punten aanhangen.

Sourced through Scoop.it from: jmeblommaert.wordpress.com

See on Scoop.itDe vakbond is nodig. Vandaag meer dan ooit!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s